Jak wielka jest Australia? Porównanie z Europą, Azją i Afryką

Australia to kraj-kontynent — jedyne państwo na świecie, które zajmuje cały kontynent. Na mapach często wygląda na kraj "średniej wielkości", gdzieś między Europą a Antarktydą. Ale liczby mówią co innego. Australia jest ogromna, a projekcja Merkatora znacząco zaniża jej wizualny rozmiar w porównaniu z krajami bliżej biegunów. W tym artykule przyglądamy się prawdziwym wymiarom Australii — i temu, co można by w niej zmieścić.

Podstawowe fakty liczbowe

Australia zajmuje 7 692 024 km², co czyni ją szóstym największym państwem na świecie. Dla porównania:

• Europa (bez Rosji): ok. 4 900 000 km² — Australia jest od niej 1,57 razy większa
• USA: 9 833 517 km² — Australia jest o ok. 22% mniejsza od USA
• Indie: 3 287 263 km² — Australia jest 2,34 razy większa
• Chiny: 9 596 960 km² — Australia jest tylko nieznacznie od nich mniejsza
• Polska: 312 679 km² — Australia jest 24,6 razy większa od Polski

Innymi słowy: w granicach Australii zmieściłoby się ponad 24 Polski, cała Europa Zachodnia z Niemcami, Francją, Hiszpanią, Włochami i Wielką Brytanią — i jeszcze zostałoby miejsca.

Dlaczego Australia wygląda mniejsza na mapach?

Australia leży między 10° a 44° szerokości geograficznej południowej — stosunkowo blisko równika w porównaniu z Europą czy Rosją. W projekcji Merkatora oznacza to, że jest odwzorowana z relatywnie małymi zniekształceniami. Kraje europejskie, leżące między 35° a 70°N, są zawyżone o 30–300%, co sprawia, że Europa "wygląda" na mapie na porównywalną lub nawet większą niż Australia — podczas gdy w rzeczywistości Australia jest większa.

Dla przykładu: Niemcy (357 000 km²) na mapie Merkatora wydają się zajmować niemal tyle miejsca co Australia w skali całego globu. Dopiero zestawienie na tej samej szerokości geograficznej ujawnia prawdziwe proporcje.

Australia a kontynenty — zaskakujące zestawienia

Australia vs Europa

Europa jako kontynent (bez Rosji) ma ok. 4,9 mln km². Australia (7,7 mln km²) jest od niej ponad półtora raza większa. Żeby to poczuć: cała Francja (551 000 km²), Niemcy (357 000 km²), Polska (313 000 km²), Włochy (301 000 km²), Hiszpania (506 000 km²) i Szwecja (450 000 km²) razem dają ok. 2,5 mln km² — i zmieściłyby się w Australii z dużym zapasem.

Australia vs Afryka

Afryka (30,4 mln km²) jest prawie czterokrotnie większa od Australii. Na mapie Merkatora Afryka wygląda na zbliżoną do Australii wielkością — to kolejny efekt projekcji, która bardzo zaniża rozmiar Afryki leżącej blisko równika.

Australia vs Stany Zjednoczone

USA (9,83 mln km²) są od Australii ok. 28% większe — mniej niż jeden mógłby sądzić patrząc na mapę. Obszar zamieszkały Australii jest jednak nieproporcjonalnie mały: ok. 90% populacji zamieszkuje wąski pas wybrzeża, podczas gdy interior — tak zwany Outback — to niemal pusty teren o powierzchni porównywalnej z Indiami.

Pustka wewnątrz — Outback w liczbach

Outback, czyli australijskie interiory, zajmuje ok. 70% powierzchni kraju — to ok. 5,4 mln km². Dla porównania: cała Europa Zachodnia razem wzięta ma ok. 3,5 mln km². W Outbacku żyje mniej niż 5% Australijczyków — czyli ok. 1,3 mln ludzi rozrzuconych po obszarze większym niż Indie.

To tłumaczy, dlaczego Australia przy ogromnej powierzchni ma tylko ok. 26 milionów mieszkańców — gęstość zaludnienia wynosi zaledwie 3,4 osoby na km², podczas gdy Polska ma 123 osoby/km², a Indie aż 450 osób/km².

Największe australijskie stany — rozmiary, które szokują

Australia jest podzielona na 6 stanów i 2 terytoria. Skalę kraju najlepiej oddają rozmiary poszczególnych stanów:

• Australia Zachodnia: 2 529 875 km² — większa niż Francja, Niemcy, Polska, Włochy, Belgia i Holandia razem wzięte
• Queensland: 1 730 648 km² — prawie 5,5 razy większy niż Polska
• Nowa Południowa Walia: 800 642 km² — większa niż Francja
• Terytorium Północne: 1 349 129 km² — większe od Egiptu
• Australia Południowa: 983 482 km² — większa niż Egipt

Każdy z tych stanów byłby osobno jednym z większych krajów Europy lub Afryki.

Odległości wewnątrz Australii

Rzadko mówi się o australijskich odległościach, a są one astronomiczne. Podróż samochodem z Perth na zachodnim wybrzeżu do Sydney na wschodnim zajmuje ok. 40 godzin jazdy przez 4 500 km — mniej więcej tyle, co z Warszawy do Nowego Jorku w linii prostej.

Odległość z Darwin na północy do Melbourne na południu wynosi ok. 3 700 km — tyle, co z Lizbony do Moskwy. Lecąc z Perth do Sydney, pokonujesz dystans porównywalny z lotem z Warszawy do Kairu.

Australia — rekordy geograficzne

• Australia ma najdłuższą linię brzegową wśród wysp po Grenlandii — ok. 25 760 km
• Australijska Wielka Pustynia Wiktorii (424 400 km²) jest większa niż Polska i Czechy razem wzięte
• Rafa Koralowa (344 400 km²) rozciąga się na obszarze większym niż Niemcy
• Australia jest jedynym kontynentem bez żadnego aktywnego wulkanu na lądzie
• Największa monolit na świecie — Uluru (Ayers Rock) — leży w samym sercu Outbacku, ok. 450 km od najbliższego większego miasta

Jak to sprawdzić na własne oczy?

Najlepszym sposobem na poczucie skali Australii jest użycie naszej interaktywnej mapy. Załaduj Australię i przesuń ją na Europę — zobaczysz dokładnie, ile krajów europejskich mieści się w jej obrębie. Następnie porównaj ją z Afryką czy Azją Południową.

Jedno ćwiczenie szczególnie robi wrażenie: przesuń Australię tak, żeby jej zachodni brzeg zaczął się od Lizbony. Jej wschodni brzeg sięgnie wtedy mniej więcej do granicy Ukrainy z Rosją — obejmując po drodze całą Europę Zachodnią i Środkową.

Podsumowanie

Australia jest krajem, który regularnie zaskakuje tych, którzy zetkną się z prawdziwymi danymi o jej powierzchni. Projekcja Merkatora sprawia, że na typowej mapie wygląda na kraj "normalnej" wielkości — tymczasem jest szóstym największym państwem świata, większym niż cała Europa Zachodnia. Jej interiory to pustka na skalę trudną do wyobraźni, a poszczególne stany dorównują swoją powierzchnią sporym krajom Afryki.

Jeśli następnym razem ktoś powie ci, że Australia jest "nieduża" — po lekturze tego artykułu wiesz, co mu odpowiedzieć.